"Przekładaniec" to tom zawierający utwory sceniczne oraz scenariusze filmowe i telewizyjne Stanisława Lema. Dwa spośród z nich - adaptacje filmowe "Pamiętnika znalezionego w wannie" i "Kataru" - zostały dokonane przy współpracy Jana Józefa Szczepańskiego. Widowiska - szczególnie te z serii o profesorze Tarantodze - to utwory pełne groteskowego humoru, podobnie jest z brawurowym tytułowym "Przekładańcem", który posłużył za scenariusz świetnego filmu Andrzeja Wajdy.

"Teksty nienarracyjne Lema są wobec czytelnika czy adaptatora jak gdyby bardziej bezbronne, bo odarte z filozoficznych rozważań, które odgrywają tak istotną interpretującą rolę w książkach w rodzaju "Głosu Pana" czy "Wizji lokalnej". Ich intelektualna zawartość siłą rzeczy jest prostsza niż w przypadku prozy, ogranicza się zazwyczaj do paradoksalnego żartu, czasem z jakimś głębszym, ale zawsze wyrazistym podtekstem. Wszędzie tam, gdzie chodzi o bogatszą w znaczenia prozę, zabiegi wiodące do inscenizacji wiążą się z nieuchronną obawą przed reżyserem - tym demonem spłyciarstwa - który rad by pewnie z głębokiej i niejednoznacznej opowieści o zdarzeniach wypreparować zdarzenia same - i przyrządzić je w hollywoodzkim sosie. Czy to przypadek, że z licznych prób adaptacji filmowych Lema zrealizowano w końcu tylko bardzo nieliczne?".
(z posłowia Jerzego Jarzębskiego)